گروه اشخاص

بنرهای راست

جستجوی تخصصی در persons

بخش کاربران

زندگي نامه طاهره صفارزاده

طاهره صفارزاده
گروه : علوم انساني
رشته : زبان و ادبيات فارسي  
محل تولد : سيرجان     
تاريخ تولد : 1315
 خلاصه : صفارزاده شاعر، نويسنده ، محقق و مترجم به سال ۱۳۱۵ در سيرجان در خانواده اى متوسط چشم به جهان گشود. و تحصيلات ابتدايى و متوسطه را در كرمان گذرانيد. در ششم ادبى شاگرد اول شد و با جرأت در امتحان ورودى دانشگاه در رشته هاى حقوق و ادبيات فارسى و زبان و ادبيات انگليسى كه مناسب آن ديپلم بود شركت كرد و در هر سه قبول شدو چون ترديد در انتخاب داشت خانواده اش به استخاره رجوع كردند و در نتيجه در زبان و ادبيات انگليسى ليسانس گرفت . مدتى به عنوان مترجم متون فنى در شركت نفت كار كرد و چون به دنبال يك سخنرانى در اردوى تابستانى فرزندان كارگران مجبور به ترك كار شد، براى ادامه تحصيل به انگلستان و سپس به آمريكا رفت .در دانشگاه آيووا ، هم در گروه نويسندگان بين المللى پذيرفته شد و هم به كسب درجه MFA نايل آمد._ MFAدرجه اى مستقل است كه به نويسندگان و هنرمندانى كه داوطلب تدريس در دانشگاه باشند اعطا مى شود و نويسندگان به جاى محفوظات و تاريخ ادبيات به آموختن نقد به صورت تئورى و عملى و انجام طرح هاى ادبى متنوع به مطالعات وسيع درباره آثار نويسندگان و شاعران مى پردازند.دوره آن يك سال بيش از فوق ليسانس است و استخدام دارنده اين مدرك در دانشگاه هاى آمريكا با پايه دكترى انجام مى پذيرد_. وي بعد از ورود به ايران در سال 1349 با وجود مشكلات با استخدام او در دانشگاه ملي (شهيد بهشتي) موافقت شد.
 خاطرات كودكي : از كودكى ذوق نويسندگى و عشق به مطالعه آثار ادبى داشت ودر دبستان به عنوان شاعر شناخته شده بود.در اين زمينه آموزگاران و بعد دبيران او را بسيار تشويق مى كردند. نخستين شعر را در ۱۳ سالگى سرود كه در روزنامه ديوارى مدرسه به ثبت رسيد و نخستين جايزه شعر را كه يك جلد ديوان جامى بود در سال چهارم دبيرستان به پيشنهاد دكتر باستانى پاريزى كه آن زمان از دبيران دبيرستان بهمنيار بود، از رئيس آموزش و پرورش استان دريافت كرد.
 اوضاع اجتماعي و شرايط زندگي : اجداد طاهره صفارزاده از عرفاى مقيد به مقابله با ظلم و عدالت پرورى بوده اند.پدر و خواهرش هم اهل تصوف بودند . در خانواده، برپايى مجالس ذكر و دعا بويژه در اظهار ارادت به حضرت على عليه السلام متداول بود.خانواده اش پيشينه عرفانى داشتند وهمين امر سبب شد كه او از همان آغاز نگاهى ويژه به پيرامونش داشته باشد.قبل از آنكه به مدرسه برود تجويد و قرائت و حفظ قرآن كريم را در مكتب محل آموخت
 تحصيلات رسمي و حرفه اي : - ليسانس ادبيات انگليسى از دانشگاه تهران - ادامه تحصيل در انگلستان و سپس آمريكا در دانشگاه آيووا - كسب درجه MFA
 وقايع ميانسالي : طاهره صفارزاده در زمينه شعر و شاعرى نيز به دليل مطالعات و تحقيقات ادبى به معرفى زبان و سبك جديدى از شعر با عنوان شعر «طنين» توفيق يافت كه در آغاز بسيار بحث برانگيز شد زيرا شعر مقاومت و طنز سياسى ، حكومت پسند نبود.سرانجام در سال ۵۵ به اتهام نوشتن شعر مقاومت دينى از دانشگاه اخراج و براى دومين بار به خانه نشينى و فراغت اجبارى رفت.و در ايام تنهايى و مشاهده پاره اى خيانت هاى سياسى و اجتماعى، درون مذهبى او بيش از پيش متوجه حمايت خداوند گرديد و تحولى شديد در وى ايجاد شد آن گونه كه در زمان خانه نشينى، تمام وقت خود را وقف خواندن تفاسير و مطالعات قرآنى كرد.
 مشاغل و سمتهاي مورد تصدي : طاهره صفارزاده پس از انقلاب از سوى همكاران خود در دانشگاه شهيد بهشتى به عنوان رئيس دانشگاه و نيز رئيس دانشكده ادبيات انتخاب شد.همزمان با سرپرستى دانشكده ادبيات «طرح بازآموزى دبيران» را به اجرا درآورد.در سال ۵۹ به دنبال نشر مقالات انتقادى او درباره آموزش زبان هاى خارجى در ايران از سوى ستاد انقلاب فرهنگى براى مسئوليت برنامه ريزى زبان هاى خارجى از او دعوت به عمل آمد. او درباره آموزش زبان هاى خارجى در ايران از سوى ستاد انقلاب فرهنگى براى مسئوليت برنامه ريزى زبان هاى خارجى از او دعوت به عمل آمد.در اين مسئوليت با همكارى استادان باتجربه تغييرات مفيدى در برنامه ها پديد آورد و پيرو طرحى كه از سوى او تقديم ستاد انقلاب فرهنگى شد و به تصويب رسيد براى نخستين بار براى كليه رشته هاى علمى دانشگاه ها كتاب به زبان هاى انگليسى ، فرانسه ، آلمانى و روسى تأليف شد كه اين امر در آموزش علوم و پژوهش هاى علمى در سال هاى بعد از انقلاب بسيار مؤثر بوده است .وى حدود ۱۶ سال سرپرست اجرايى طرح بود و ۱۲ سال از آن مدت را علاوه بر سرپرستى به ويراستارى متون علمى براى كتابهاى زبان تخصصى مشهور به كتابهاى «سمت» فعاليت مؤثر داشت .
 فعاليتهاي آموزشي : طاهره صفارزاده براى دروس اصلى «شعر امروز جهان »، «نقد ادبى» و «نقد عملى ترجمه » را انتخاب كرد و در بازگشت به ايران اگرچه به دليل فعاليت هاى سياسى در خارج، مشكلاتى براى استخدام داشت اما چون در كارنامه اش از ۴۸ واحد درسى ۱۸ واحد ترجمه ثبت شده بود و كمبود و نبود استاد ترجمه براى رشته هاى زبان خارجى موجب گله مندى گروه هاى زبان بود، در سال ۱۳۴۹ با استخدام او در دانشگاه ملى (شهيد بهشتى) موافقت شد. دكتر طاهره صفارزاده پايه گذار آموزش ترجمه به عنوان يك علم و برگزاركننده نخستين «نقد عملى ترجمه » در دانشگاه هاى ايران محسوب مى شود.دانشگاه آيووا بنا به درخواست شاعران و نويسندگان «كارگاه نويسندگى »، نخستين مركزى بود كه به گنجاندن اين درس در برنامه آموزشى رشته هاى زبان و ادبيات اقدام كرد. صفارزاده حدود ۳ سال بعد در كنار نويسندگان دانشجو به بهره مندى هايى از اين آموزش جديد دست يافت .صفارزاده از ابتداى تدريس خود در ايران متدى مبنى بر شناخت و تطابق مفهومى ، دستورى و ساختارى دو زبان مبدأ و مقصد ابداع كرد و اين شيوه پيشنهادى در درسى كه سابقه تدريس قانونمند نداشت نزد بسيارى از همكاران وى الگو قرار گرفت .پس از انقلاب اسلامى تعيين كتاب «اصول و مبانى ترجمه »اثر وى به عنوان كتاب درسى در زمينه شناخت نظريه ها و نقد عملى ترجمه به ويژه براى دانشجويان رشته «ترجمه » مفيد افتاد. وي همچنين سرپرستى و ويراستارى ۳۶ كتاب زبان تخصصى براى رشته هاى مختلف دانشگاهي را عهده دار بود.
 مراكزي كه فرد از بانيان آن به شمار مي آيد : طاهره صفارزاده در آغاز نهضت اسلامى ، به كمك نويسندگان سرشناس و متعهد مسلمان به تأسيس مركزى به نام «كانون فرهنگى نهضت اسلامى» اقدام كرد.در مدت مسئوليت او حدود ۳۰۰ هنرجو در رشته هاى سينما، عكاسى ، تئاتر، نقاشى ، گرافيك ، شعر و داستان ، در آن مركز پرورش يافتند كه بعداً از دست اندركاران و مسئولان فرهنگى و هنرى انقلاب شدند.
 آرا و گرايشهاي خاص : دكتر طاهره صفارزاده به عنوان كارشناس ترجمه معتقداست: «در ترجمه دانستن موضوع يا مطلب مورد ترجمه مقدم بر دانستن زبان مبدأ و مقصد است .اين خطر بزرگى است كه متخصص رشته علوم انسانى ، حتى رشته مهندسى متن پزشكى را و بالعكس يك پزشك متن جامعه شناسى را ترجمه كند ، چون كه اصطلاحات خاص مجموعاً زبان علمى يك رشته را تشكيل مى دهند. » بر اساس اين فكر دو تمرين «ترجمه تخصصى »و «معادل يابى براى واژگان تخصصى» در كتابهاى زبان براى رشته هاى دانشگاهى به پيشنهاد اوگنجانده شد. نظر او درباره ترجمه هاى قرآن كريم اين است كه: بايد رسم ترجمه تحت اللفظى به كلى منسوخ شود.دريغ است كه بيش از ۹۰ درصد مردم ما صرفاً به واسطه نبود رغبت به ترجمه هاى لفظ به لفظ و نامفهوم از شناخت كتاب و كلام الهى محروم باشند.ترجمه كلمه در برابر كلمه شيوه اى قرون وسطايى و متأثر از عقيده حفظ قداست لفظ بر معنا در ترجمه هاى آغازين تورات و انجيل است .بعد از رنسانس وضع به تدريج رو به تعديل رفته است .دكتر صفارزاده در سال ۷۱ از سوى وزارت علوم و آموزش عالى «استاد نمونه» اعلام گرديد و در سال ۸۰ پس از انتشار ترجمه «قرآن حكيم» به افتخار عنوان «خادم القرآن » نايل شد.در زمان همكارى با فرهنگستان زبان و ادب فارسى طرح تهيه «فرهنگ هاى تخصصى » وى كه با ضوابط علمى و پيشنهادهاى جديد تدوين شده، به تصويب رسيد و مورد بهره بردارى اهل علم قرار گرفت .
 جوائز و نشانها : در «فستيوال بين المللى داكا»در سال ۶۷ وى به عنوان يكى از ۵ عضو بنيانگذار كميته ترجمه آسيا برگزيده شد .رئيس فستيوال درباره اين انتخاب مى گويد : «ما معتقديم كه يك نفر در اين سر دنيا از علم ترجمه حرف زده و اصولى عرضه كرده و آن يك نفر خانم طاهره صفارزاده است .» دكتر طاهره صفارزاده به عنوان «استاد نمونه» سال ۷۱ از سوى وزارت علوم و آموزش عالى انتخاب شد.طاهره صفارزاده در ماه مارس ۲۰۰۶ همزمان با برپايى جشن روز جهانى زن ، از سوى سازمان نويسندگان آفريقا و آسيا (Asian - Afro Writersش Organization) به عنوان شاعر مبارز و زن نخبه و دانشمند مسلمان برگزيده شد. در بخشى از نامه اين سازمان آمده است: «از آنجا كه دكتر طاهره صفارزاده ـ شاعر و نويسنده برجسته ايرانى ـ مبارزى بزرگ و نمونه والاى يك زن دانشمند و افتخارآفرين مسلمان است، اين سازمان ايشان را به پاس سابقه طولانى مبارزه و كوشش هاى علمى گسترده به عنوان شخصيت برگزيده سال جارى انتخاب كرده اس
 چگونگي عرضه آثار : تاكنون علاوه بر مقالات و مصاحبه هاى علمى و اجتماعى از طاهره صفارزاده بيش از ۱۴ مجموعه شعر و ۱۰ كتاب ترجمه يا درباره نقد ترجمه در زمينه هاى ادبيات ، علوم، علوم قرآنى و حديث منتشر شده وگزيده سروده هاى او به زبان هاى گوناگون جهان ترجمه شده اند. وى هم اكنون فقط كار تحقيقى و پژوهشى انجام مى دهد البته چندين مجموعه شعر را هم براى تجديد چاپ آماده كرده است.سال ها است كه به كار شعر مشغول است و آنچه مى خوانيد از شعرهاى قديمى تر او است. اشعار صفارزاده با نظر به مسائل سياسى و اشاره به وقايع مهم جهان داراى خط فكرى خاصى است.در همه آثارش به جريان هاى سياسى ايران و جهان نظر دارد.صفارزاده با استفاده از زبان محاوره، اصطلاحات عاميانه، حتى مطرح كردن شعارها، تلاش مى كند به شعر و زبان مردمى نزديك تر شود.شايد به همين دليل، از آوردن واژه ها و اسامى، از زبان هاى بيگانه خوددارى مى كند. شعر صفارزاده داراى انديشه هاى شكل يافته است كه در قالب كلمات عرضه مى شود.در شعر صفارزاده، فرصت ها گرانبهاترند و خواننده با شاعرى مواجه مى شود كه اسلوب را در زبانى فشرده و با بار بيشتر از لحاظ انديشه و تفكر مى بيند.او با استفاده از تعابير مذهبى و قصص و آيات قرآن كريم به صورت تلميح و جهان مدارى و سياست محورى، رنگ و بوى خاص به اشعارش بخشيده است.خودش مى گويد: شعر مقاومت و طنز سياسى هيچ وقت حكومت پسند نبوده است.

 



تاریخ ارسال: 1390/4/1
تعداد بازدید: 228